Pochodzenie nazwiska Jażdżyk z www.genpol.pl (dr Alina Naruszewicz-Duchlińska)

Nazwisko utworzone z przyrostkiem  – yk od jażdź / jaszcz  "ryba koścista cierniopromienna, piersiopłetwa, okoniowata". Potencjalną podstawę nazwiska stanowi też forma jaz:

1. grobla zwracająca wodę na koło młyńskie,

2. płot przez rzekę do powstrzymania i łowienia ryb,

3. narzędzie plecione z trzciny albo wikliny do chwytania ryb,

4. skała wystająca na dnie potoku, powodująca spadek wody; miejsce płytkie, łączące głębsze wody (zob. tzw. Słownik warszawski, t. II, s. 148

Tyle co udało się znaleźć. Dyskusji nie podejmuję, nie mam doświadczenia w w/w. Mam nadzieję, iż jeszcze natknę się na  inne wyjaśnienie.

 A oto inne spojrzenie na pochodzenie nazwiska Jażdżyk.

"Jażdżewski jest bardzo częstym nazwiskiem na całym Pomorzu. Najwcześniejsze poświadczenia źródłowe znalazłem dla niego w katastrze frydrycjańskim z końca XVIII w., wtedy bowiem w Trzebuniu zanotowany został kowal Wojciech (w dokumencie niemieckim imię oddano jako Albr(echt) Jazdzewskj.
Notują je także księgi metrykalne parafii Kościerzyna : Josephi Jaszcz 1747 r., Josephi Jażdzewski 1754 r., nadto z Walichnów w powiecie tczewskim, gdzie 1763 r. zapisany został niejaki Jazdziewski. Odnotowane jest ponadto w kaszubskim Kielnie w powiecie wejherowskim : Ewa Jażdzewska 1827 r., a nade wszystko w księgach kościelnych parafii Ugoszcz pod Bytowem od 1773 r. do 1792 r. z Żelewca pod Lipuszem, Czarnej Dąbrowy, Osławy Dąbrowy, Lubieńca, Skoszewa - zawsze w formie Jażdżewski ok. 20 zapisów w księdze ślubów i w księdze zgonów. Natomiast z lat 1749-1842 w księdze Szkaplerza (jedynej zachowanej na Pomorzu) w postaci Jazdziewski, Jażdżewski, Jazdzewski ze Skoszewa, Makowic, Żelewca, Płotowa, Lubieńca, Gliśna jest ponad 30 poświadczeń.
Nazwisko Jażdżewski pochodzi od wcześniejszego przezwiska Jażdż. Przezwisko zaś wywodzi się od kaszubskiej (nazwa znana też w wielu gwarach polskich) nazwy ryby jażdż, czyli w polszczyźnie ogólnej jazgarza o zoologicznej nazwie łacińskiej Acerina cernua. Ta ryba z rodziny okoni nazywana bywa także formami zbliżonymi fonetycznie do jazgarz, a więc jazgar, jazgier, jezgarz, bazgier oraz formami wywodzącymi się z rodzin wyrazowych jak łyszkarz, żydzik, caryk i bobyr.
Przy okazji wymienić można inne nazwiska pochodzące od nazw ryb, a więc od samej nazwy rodzajowej : Ryba, potem od gatunków ryb: Szczupak, Śledź, Karaś, Karp, Płotka, Kleszcz (częsta nazwa leszcza), Ukleja, Okoń, Sum (porównaj niemieckie nazwisko Welz) i wiele innych.
"Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych" notuje 65 obywateli o nazwisku Jażdż, w tym w woj. gdańskim tylko 1, 185 Jażdżewskich, z czego 70 w woj. gdańskim, nadto 592 o nazwisku Jażdżyk.
Nazwisko Jażdżewski, pisane też Jazdzewski, występuje w Winonie, w stanie Minnesota (USA) i to już od 1873 r., w Kanadzie w księgach metrykalnych parafii Barry's Bay w latach 1880-1915 pisane również Jażdżewski i Jazdzewski. Ks. A. Rekowski odnosi do tej rodziny także zapisy Jaszewski, co jednak jest wątpliwe : Jaszewski wywodzi się od nazwy osobowej Jasz, etymologicznie Jaś."

 Zapis o występowaniu nazwiska w USA z wielkim zdziwieniem "już od" 1873 nie musi nas podniecać to po prostu polscy emigranci za chlebem. Właśnie na te lata przypadła większa fala emigracji. Z okolić Bolimowa znajduję wiele nazwisk na listach statków odpływających głównie z Niemiec.

Robert Jażdżyk ---

Jażdż- staropolski -wózek pod armatę, laweta ( polecam też H. Sienkiewicz "Potop") i racje ma Pan, że wszystko zaczęło się pod Iłowem, bo spotkałem, po za granicami Rzeczpospolitej kilku (2) niepolskojęzycznych Jazdzykow, korzenie których do wsi tej prowadziły.  

Dziękuję Robert